{"id":3262,"date":"2026-02-06T15:40:49","date_gmt":"2026-02-06T15:40:49","guid":{"rendered":"https:\/\/tesladjordjevicsether.com\/what-is-meteorology\/"},"modified":"2026-02-06T15:55:36","modified_gmt":"2026-02-06T15:55:36","slug":"what-is-meteorology","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tesladjordjevicsether.com\/hr\/what-is-meteorology\/","title":{"rendered":"\u0160ta je meteorologija"},"content":{"rendered":"\n

Meteorologija je nauka koja prou\u010dava Zemljinu atmosferu, fizi\u010dke procese koji se u njoj odvijaju i vremenske prilike, s osnovnim ciljem razumijevanja i prognoziranja vremena. Kao grana geofizike, meteorologija se bavi atmosferskim pojavama poput oblaka, padavina, vjetra i elektri\u010dnih procesa u atmosferi, oslanjaju\u0107i se na principe fizike i termodinamike.<\/p>\n\n\n\n

Osnovni predmet meteorologije je atmosfera, njene promjene i njihov uticaj na vremenske prilike. Cilj joj je analiza trenutnog stanja atmosfere, kao i kratkoro\u010dno i dugoro\u010dno predvi\u0111anje vremena. Meteorologija obuhvata vi\u0161e poddisciplina, me\u0111u kojima su sinopti\u010dka meteorologija, koja se bavi prognoziranjem vremena, dinamika atmosfere i fizika atmosfere.<\/p>\n\n\n\n

Razvoj meteorologije zapo\u010deo je posmatranjem neba i vremenskih pojava, a s vremenom se razvio u savremenu nauku koja koristi satelite, radare i ra\u010dunarske modele za analizu oluja, ciklona i temperaturnih promjena.<\/p>\n\n\n\n

Meteorologija ili vremenoznanstvo<\/h2>\n\n\n\n

Meteorologija, poznata i kao vremenoznanstvo, nauka je o Zemljinoj atmosferi i promjenama koje se u njoj odvijaju. Njeni korijeni kao nau\u010dne discipline vezani su za sredinu sedamnaestog vijeka, kada su po\u010dela prva instrumentalna mjerenja meteorolo\u0161kih pojava.<\/p>\n\n\n\n

Prou\u010davaju se razli\u010diti oblici padavina, grmljavinske oluje, tornada, tropski cikloni i tajfuni, kao i uticaj vremenskih prilika na \u010dovjeka i ljudske aktivnosti. Posebno podru\u010dje zajedni\u010dkog interesa meteorologije i oceanografije predstavlja prou\u010davanje me\u0111udjelovanja atmosfere i okeana.<\/p>\n\n\n\n

Istorijski razvoj meteorologije<\/h2>\n\n\n\n

Najstariji po\u010deci meteorologije vezani su za prastaro ljudsko interesovanje za prirodne pojave. U ranim kulturama vremenske prilike su se obja\u0161njavale djelovanjem mitskih sila, a takva shvatanja zadr\u017eala su se kod nekih naroda i do danas.<\/p>\n\n\n\n

Sam pojam meteorologija poti\u010de od gr\u010dke rije\u010di meteoron, kojom su ozna\u010davane sve pojave na nebu. Jo\u0161 u starim civilizacijama Kine, Indije, Egipta i Gr\u010dke postojala su razmi\u0161ljanja o vjetrovima, oborinama i vremenskim promjenama. Prva sistematska rasprava o tim pojavama nalazi se u Aristotelovom djelu Meteorologija, nastalom u \u010detvrtom vijeku prije nove ere. Aristotel se zbog toga smatra osniva\u010dem meteorologije, a njegov uticaj bio je sna\u017ean tokom antike i srednjeg vijeka.<\/p>\n\n\n\n

Tokom narednih vjekova razvoj meteorologije bio je spor. Sa\u010duvani su uglavnom hroni\u010darski zapisi o vremenskim nepogodama, bez instrumentalnih mjerenja. Meteorologija se tada zasnivala na opa\u017eanju trenutnog vremena i poku\u0161ajima predvi\u0111anja neposredne budu\u0107nosti.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Prelaz ka instrumentalnoj meteorologiji<\/h2>\n\n\n\n

Zna\u010dajan preokret nastupa u sedamnaestom vijeku, kada se naga\u0111anja po\u010dinju zamjenjivati mjerenjima. Galilejevi u\u010denici su sredinom tog vijeka zapo\u010deli prva sistematska meteorolo\u0161ka mjerenja pomo\u0107u instrumenata. U upotrebu ulaze barometar, termometar i higrometar, a mjerenja se intenzivno razvijaju izme\u0111u sredine sedamnaestog i osamnaestog vijeka.<\/p>\n\n\n\n

Razvoj meteorologije pratio je i napredak teorijske fizike. Newtonovi zakoni kretanja, istra\u017eivanja gasova, kao i radovi Halleya, Hadleyja i d\u2019Alemberta o atmosferskoj cirkulaciji postavili su nau\u010dne temelje savremenog razumijevanja atmosfere. Halley je krajem sedamnaestog vijeka objavio prvu kartu vjetrova u tropskim oblastima, \u0161to je imalo veliki zna\u010daj za pomorsku plovidbu.<\/p>\n\n\n\n

U devetnaestom vijeku dolazi do uvo\u0111enja sinopti\u010dke metode, koja podrazumijeva istovremeno posmatranje stanja atmosfere na velikim podru\u010djima. Uspostavljaju se nacionalne meteorolo\u0161ke slu\u017ebe, a izrada sinopti\u010dkih karata omogu\u0107ava pouzdanije prognoze vremena.<\/p>\n\n\n\n

Milutin Milankovi\u0107 i problem pomjeranja Zemljinih polova<\/h2>\n\n\n\n

Pitanje za\u0161to u Evropi ne postoje tragovi ledenih doba kakvi su zabilje\u017eeni u nekim drugim dijelovima svijeta dugo je zaokupljalo pa\u017enju nau\u010dnika. Jedno od obja\u0161njenja ponudio je Alfred Wegener, koji je smatrao da su kontinenti u dalekoj pro\u0161losti \u010dinili jedinstvenu cjelinu i da su se kasnije razdvojili. Prema toj teoriji, Zemljina osa je ostajala nepromijenjena, dok su se kontinenti pomjerali.<\/p>\n\n\n\n

Takva pretpostavka zahtijevala je \u010dvrstu astronomsku i matemati\u010dko-fizi\u010dku osnovu. Zbog toga se Wegener obratio Milutinu Milankovi\u0107u, tada ve\u0107 priznatom nau\u010dniku u oblasti kosmi\u010dke klimatologije. Milankovi\u0107 je 1925. godine zapo\u010deo temeljno prou\u010davanje tog problema.<\/p>\n\n\n\n

Nakon dugotrajnog rada do\u0161ao je do rje\u0161enja koje je pokazalo da se Zemljina ljuska mo\u017ee pomjerati u odnosu na polove rotacije, dok orijentacija Zemljine ose u prostoru ostaje prakti\u010dno nepromijenjena. To rje\u0161enje bilo je u skladu s ranijim geolo\u0161kim nalazima i doprinijelo je boljem razumijevanju klimatske istorije planete.<\/p>\n\n\n\n

U jednom od svojih obja\u0161njenja Milankovi\u0107 navodi da se, prema zakonima racionalne mehanike, orijentacija Zemljine ose u prostoru mo\u017ee smatrati stalnom, dok se pomjeranje de\u0161ava na samoj Zemljinoj povr\u0161ini. Posmatrano sa Zemlje, sti\u010de se utisak da se polovi polagano pomjeraju po njenoj ljusci, \u0161to ima va\u017ene posljedice za raspodjelu Sun\u010deve energije i dugoro\u010dne klimatske promjene.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Nikola Tesla i pogled na prirodu Zemlje<\/h2>\n\n\n\n

Nikola Tesla je, i bez direktnih eksperimentalnih dokaza, razmatrao Zemlju kao priroda tijelo koje posjeduje sopstveni naboj. Smatrao je da je Zemlja, kao i druga nebeska tijela, nastala kroz procese mehani\u010dkog razdvajanja i da je pri tome morala zadr\u017eati elektri\u010dni naboj. Takva razmi\u0161ljanja ukazuju na duboku povezanost mehani\u010dkih, elektri\u010dnih i kosmi\u010dkih procesa u prirodi, koju su Tesla i Milankovi\u0107, svaki na svoj na\u010din, nastojali da razumiju i objasne.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Meteorologija je nauka koja prou\u010dava Zemljinu atmosferu, fizi\u010dke procese koji se u njoj odvijaju i vremenske prilike, s osnovnim ciljem razumijevanja i prognoziranja vremena. Kao grana geofizike, meteorologija se bavi atmosferskim pojavama poput oblaka, padavina, vjetra i elektri\u010dnih procesa u atmosferi, oslanjaju\u0107i se na principe fizike i termodinamike. Osnovni predmet meteorologije je atmosfera, njene promjene […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3259,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"set","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[42,27],"tags":[],"class_list":["post-3262","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-humanizam","category-znanost"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tesladjordjevicsether.com\/hr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3262","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tesladjordjevicsether.com\/hr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tesladjordjevicsether.com\/hr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tesladjordjevicsether.com\/hr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tesladjordjevicsether.com\/hr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3262"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/tesladjordjevicsether.com\/hr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3262\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3268,"href":"https:\/\/tesladjordjevicsether.com\/hr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3262\/revisions\/3268"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tesladjordjevicsether.com\/hr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3259"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tesladjordjevicsether.com\/hr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3262"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tesladjordjevicsether.com\/hr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3262"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tesladjordjevicsether.com\/hr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3262"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}